Leverage (เลเวอเรจ) คืออะไร?

เลเวอเรจ leverage คือ การใช้เครื่องมือทางการเงินหรือการกู้ยืมเงินทุน เพื่อมาเพิ่มความสามารถหรืออำนาจในการลงทุน พูดง่าย ๆ คือการใช้เงินที่ไม่ได้มีอยู่แต่แรกมาเป็นหลักในการลงทุน ในการขยายผลตอบแทนที่คาดว่าจะได้รับให้สูงขึ้น โดยหากอ้างอิงแนวคิดจากตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย (SET) 

เลเวอเรจ คือคานงัดที่ช่วยให้เราสามารถควบคุมสินทรัพย์ที่มีมูลค่าสูงกว่าเงินทุนที่เรามีอยู่จริงได้หลายเท่าตัว ด้วยการเพิ่มขนาดของเงินลงทุนตั้งต้นให้สูงขึ้นนั่นเอง

Leverage ทำงานอย่างไร?

หลักการทำงานของเลเวอเรจ (Leverage) คือ การใช้กลไกการวางเงินค้ำประกัน หรือใช้เงินทุนส่วนตัวเพียงเล็กน้อย เพื่อเป็นหลักประกันในการดึงเอา "เครดิต" หรือ "การกู้ยืม" มาซื้อหรือควบคุมสินทรัพย์ที่มีมูลค่าสูงกว่าเงินทุนที่เรามีอยู่จริงหลายเท่าตัว เปรียบเสมือนการใช้ "คานงัด" ที่ช่วยเพิ่มอำนาจในการซื้อของนักลงทุนให้สูงขึ้น

สิ่งสำคัญของกลไกนี้ คือ เมื่อราคาสินทรัพย์มีการเปลี่ยนแปลง ไม่ว่าจะกำไรหรือขาดทุน จะถูกคิดคำนวณจากมูลค่าของสินทรัพย์เต็มจำนวน ไม่ใช่จากเงินทุนก้อนเล็กที่เราวางไว้ จึงทำให้ผลตอบแทนหรือผลขาดทุนขยายตัวแบบทวีคูณเมื่อเทียบกับเงินลงทุนเริ่มต้นของเรา

ตัวอย่าง: สมมติว่าคุณต้องการซื้อคอนโดมิเนียมเพื่อเก็งกำไรในราคา 3,000,000 บาท แทนที่คุณจะต้องจ่ายเงินสดก้อนใหญ่เต็มจำนวน คุณอาจเลือกใช้เลเวอเรจด้วยการวางเงินดาวน์ (เงินทุนตัวเอง) เพียง 10% หรือ 300,000 บาท และขอกู้ยืมเงินจากธนาคารในส่วนที่เหลืออีก 2,700,000 บาท

เมื่อเวลาผ่านไป หากราคาคอนโดในตลาดปรับตัวสูงขึ้นเป็น 3,300,000 บาท (ราคาตลาดเพิ่มขึ้น 10%) และคุณตัดสินใจขาย คุณจะได้กำไรส่วนต่าง 300,000 บาท ซึ่งเมื่อนำกำไรจำนวน 300,000 บาทนี้ มาเทียบกับเงินทุนเริ่มต้นของคุณที่ใช้ไปเพียง 300,000 บาท จะเท่ากับว่าคุณทำผลตอบแทนได้สูงถึง 100% เลยทีเดียว

ประเภทของ Leverage มีอะไรบ้าง?

เลเวอเรจไม่ได้ถูกจำกัดอยู่แค่ในเรื่องของการกู้ยืมเงิน เพื่อมาลงทุนหรือซื้ออสังหาริมทรัพย์เท่านั้น แต่ยังสามารถแบ่งออกได้หลายรูปแบบตามวัตถุประสงค์และบริบทของการใช้งาน ไม่ว่าจะเป็นในมุมของการบริหารจัดการองค์กร โครงสร้างเงินทุนของบริษัท หรือแม้แต่ในโลกของการเทรดสินทรัพย์ทางการเงิน ซึ่งการทำความเข้าใจประเภทต่าง ๆ ของเลเวอเรจ คือ ส่วนที่จะช่วยให้คุณสามารถเลือกใช้เครื่องมือเหล่านี้ได้อย่างถูกต้องและเหมาะสมกับสถานการณ์มากยิ่งขึ้น

Financial Leverage (เลเวอเรจทางการเงิน)

leverage ทางการเงิน คือ รูปแบบของเลเวอเรจที่คนส่วนใหญ่คุ้นเคยมากที่สุด ซึ่งก็คือการที่ธุรกิจหรือบุคคลทั่วไปทำการกู้ยืมเงินจากสถาบันการเงิน เช่น การขอสินเชื่อธุรกิจ, การออกหุ้นกู้ หรือการกู้ซื้อบ้าน เพื่อนำเงินทุนก้อนนั้นไปลงทุน ขยายกิจการ หรือซื้อสินทรัพย์เพิ่มเติม โดยเป้าหมายหลักของ คือ การสร้างผลตอบแทนจากการลงทุน (ROI) ให้สูงกว่าภาระดอกเบี้ยและต้นทุนทางการเงินที่ต้องจ่ายไป ซึ่งจะทำให้ได้กำไรจากส่วนต่างของการลงทุน

Operating Leverage (เลเวอเรจทางการดำเนินงาน)

เลเวอเรจประเภทนี้ไม่ได้เกี่ยวข้องกับการกู้ยืมเงิน แต่เป็นเรื่องของโครงสร้างต้นทุนในการดำเนินธุรกิจ โดยเป็นการประเมินอัตราส่วนระหว่างต้นทุนคงที่ (Fixed Cost) เช่น ค่าเสื่อมราคาเครื่องจักร, ค่าเช่าโรงงาน หรือระบบซอฟต์แวร์ เทียบกับ ต้นทุนผันแปร (Variable Cost) เช่น ค่าวัตถุดิบ หรือค่าขนส่ง ซึ่งในธุรกิจที่มีการลงทุนในเครื่องจักรหรือเทคโนโลยีสูงเมื่อผ่านจุดคุ้มทุนไปแล้ว กำไรสุทธิจะเพิ่มขึ้นแบบก้าวกระโดด ส่งผลให้กำไรของบริษัทเติบโตอย่างก้าวกระโดดแบบทวีคูณเช่นกัน

Leverage ในการลงทุน/ซื้อขาย (Margin & Derivatives)

เลเวอเรจในการลงทุน คือ การที่นักลงทุนวางเงินสดหรือสินทรัพย์จำนวนหนึ่งไว้เป็นเงินหลักประกันในสัดส่วนที่น้อยมาก เพื่อแลกกับสิทธิในการเข้าซื้อขายหรือเปิดสถานะในสินทรัพย์ที่มีมูลค่าสูงกว่าเงินประกันหลายสิบหรือหลายร้อยเท่าตัวในตลาดสัญญาซื้อขายล่วงหน้า (Derivatives / TFEX), ตลาดแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ (Forex), สัญญาซื้อขายส่วนต่าง (CFD) และคริปโทเคอร์เรนซี เพื่อสร้างโอกาสในการลงทุนให้มีผลตอบแทนมากกว่าเงินลงทุนที่มีอยู่แต่แรก